TARİH İÇİNDE BEYOĞLU

2013 - 2019

Beyoğlu Bölgesi, batı örneklerinden farklı olarak, ekonomik dinamiklerin yanı sıra farklı dönemlerin politik ve ideolojik önceliklerinin etkisi altında önemli dönüşümlerden geçmiştir. 19. Yüzyılda kentin yeni merkezi olarak gelişen ve geleneksel merkezden ayrışan Beyoğlu’nun toplumsal ve mekânsal dönüşümü dönemler itibarıyla incelenmiş ve bu dönüşümü belirleyen farklı dinamikler sorgulanmıştır.
  • 2013
  • 2013

    27 MAYIS EMEK SİNEMASI EYLEMLERİ


    2010’da Emek Sineması’nın yıkılması ve masa sandalye olaylarıyla başlayan gerginlikler Taksim Meydan'ında trafiğin yer altına alınma kararıyla devam eder ve son olarak battı çıktı inşaatı sırasında Gezi Parkı’nda ağaçların kesilmesi Gezi olaylarını başlatır. Gezi Parkı'yla başlayan protestolar hükûmet karşıtı gösterilere dönüşür ve ülkeye yayılır. Gezi Parkı'nda komün kurulur. Gezi olayları ve ardından gelen çeşitli protesto eylemleri sırasında polisin biber gazlı müdahaleleri devam eder.

    #çeşitlilik #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2013

    DURAN ADAM EYLEMİ


    Performans sanatçısı Erdem Gündüz Gezi Parkı'na yapılan polis müdahalesini protesto etmek için 18 Haziran 2013'te 8 saat boyunca Taksim Meydanı'nda sabit bir biçimde durur. Duran adam eylemi başka şehirlere sıçrar.

    #çeşitlilik

  • 2013

    İSTANBUL KENT SAVUNMASI


    Kuzey Ormanları Savunması, Kent Hareketleri ve İstanbul Park Forumları 22 Aralık 2013'te düzenlenen Kent Mitingi sonrasında toplantılar ve forumlara devam eder. Alınan kararla İstanbul Kent Savunması kuruluşunu ilan eder. Sonrasında Beyoğlu Kent Savunması kurulur. Emek Sineması, Galata Meydanı, AKM için verilen mücadele deneyimlerinin üzerine yükselir.

    #çeşitlilik

    İlgili alıntılar

  • 2013

    13 EYLÜL TAKSİM TÜNELİ


    İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin Taksim Yayalaştırma Projesi kapsamında Harbiye’den Tarlabaşı Bulvarı’na uzanan yol Talimhane’ye yakın kısmında yer altına alınır ve Taksim Meydanı tanımsız ve kaotik bir görünüm kazanır.   (Fotoğraf: Orhan Cem Çetin) (Görsel açıklama: 13 Eylül Taksim Tüneli, 2021)

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2013

    MÜŞTEREKLERİMİZ


    Müştereklerimiz, ekolojik yıkıma,  kentsel dönüşüme, eğitim ve sağlık hakkının gaspına, ırkçılığa, ayrımcılığa ve sınır boylarında ölüme terk edilenlere, bedenlerin tahakküm altına alınmasına, emek sömürüsüne, güvencesizliğe, taşeronlaştırmaya, toprak, su ve müşterek alanların metalaştırılmasına karşı Beyoğlu'nu mesken tutan toplumsal hareketlerin  aktörlerinden biri olur.

    #çeşitlilik

    İlgili alıntılar

  • 2013

    25 EYLÜL PLAN İPTAL KARARI


    1/1000 ölçekli “Beyoğlu Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı Uygulama Planı” ile 1/5000 ölçekli “Beyoğlu Nazım İmar Planı”nı için iptal kararı verilir. Bu koruma planında Galata’nın neredeyse tamamının, Perşembe Pazarının, Park Otel’in, Tarlabaşı ve Emek Sineması ile Demirören AVM’nin yapıldığı alanın plan dışında bırakılması en önemli itiraz konularından biridir. Mahkemenin, iptal gerekçesinde dava konusu koruma amaçlı imar planlarının üst plana uygun olarak hazırlanmadığı ve plan raporunda bir takım eksiklikler bulunduğu ifade edilir. Mahkemenin bir başka tespiti ise planların Beyoğlu'nu turistleştirip içinde yaşayanların uzaklaştırmasına yol açmasıdır (Vardar, 2017).

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2013-2019

    GERİLEME DÖNEMİ


    2010’ların başından itibaren bir dizi olay caddenin yeni bir evreye girmesine yol açar. İlki 2013 Haziran'ında başlayan Gezi olayları ve ardından gelen çeşitli protesto eylemleri sırasında polisin biber gazlı müdahaleleridir. İkincisi ise İstiklal Caddesi’ndeki 19 Mart 2016’da 4 kişinin öldüğü, 36 kişinin yaralandığı bombalı terör saldırısıdır. Özellikle bombalı saldırı hem Avrupalı turistin hem de kültür ve sanat tüketicisi kesimin ayağını keser; aynı dönemde birçok STK bürolarını Kadıköy ya da Beşiktaş gibi “daha güvenli alanlara” taşırlar. Bu kaybın etkisi ağır olur. Bu dönemde pek çok işletme kapanır, el değiştirir. Aynı döneme denk gelen caddedeki onarım çalışmaları işletmelerin süreci daha da ağır geçirmelerine neden olur.   2018 yılından itibaren artan ekonomik kriz de Beyoğlu’nu etkiler. Dolar ve Euro’nun artışı maliyetleri artırır ve aynı oranda fiyatlarını artıramayan işletmelerin kar marjları ciddi oranlarda düşer.  Bu dönemde Kadıköy ya da Beşiktaş gibi kent merkezinde bulunan diğer semtler Beyoğlu’na göre çok daha tercih edilir olur.  Bu dönemin bir başka önemli niteliği Beyoğlu’nda büyük çaplı inşaat projelerinin başlamasıdır.   Atatürk Kültür Merkezi 30 Mayıs 2018 tarihinde yıkılır. Galataport ve Taksim Camii inşaatları başlar.  Beyoğlu’nun terkedilmesi Cihangir gibi konut alanlarını ve Sıraselviler Caddesi’ni de etkiler. Beyoğlu’nun canlılığının yakınında yaşamak isteyen kesimler yavaş yavaş buradan ayrılırlar, Anadolu yakasında Kadıköy’e taşınırlar. Bu bölgede sanat ve kültür faaliyetleri azalırken çeşitli ofis kullanımları artar. Ayrıca Galataport gibi girişimlerin hız kazanması, Taksim İlkyardım Hastanesi’nin açılması ve çeşitli ajansların buraya yerleşmesi buradaki konutlarda yaşayanların değişmesine neden olur.  Pek çok kişinin Beyoğlu’ndan ayrılmasına neden bir başka unsur da 2018 yılından sonra Beyoğlu’ndaki turist profilinin değişmesidir. Ortadoğu ülkelerinden gelenlerin çoğunluğu oluşturduğu turist profili İstiklal Caddesi ve civarında açılan işletmelerin ve satılan malların çeşidini de etkiler, bu dönemde nargile kafelerin, tatlıcı dükkânlarının arttığı görülür. Bunun yanı sıra ucuz ayakkabı, konfeksiyon ürünleri ve kozmetik ürünleri satan yerli zincir mağazaların caddedeki sayısı artar.  Bu dönemde 2005’ten sonra İstiklal Caddesi’nde mülk satın alan yabancı emeklilik fonları buradan ayrılırlar. Bu mülkler genellikle Beyoğlu’nu bilen ve burada kalmak isteyen Türk zincirler ve uzun vadeli yatırım kararı veren gayrimenkul geliştirme şirketleri tarafından satın alınmaktadır.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2014

    30 HAZİRAN ONUR YÜRÜYÜŞÜ


    Onur yürüyüşü binlerce kişinin katılımıyla gerçekleşir. Yasaklamanın ve polis şiddetinin olmadığı son Onur Yürüyüşüdür. Gelecek senelerden itibaren Onur Yürüyüşleri valilik yasaklamaları ve polis şiddeti nedeniyle gerçekleşemez. 

    #toplumsalhareketler #çeşitlilik

  • 2014

    NARMANLI HAN SATILIR


    Narmanlı Han satılır. Satıldıktan bir yıl sonra Narmanlı Han'ın son sakini olan bekçi Mithat Şahin tahliye edilir ve hanın girişi kapatılarak, kapısına "özel mülktür" tabelası asılır. Beyoğlu Kent Savunması'nın çağrısıyla Tanpınar, Eyüboğlu, Berger fotoğrafları eşliğinde hanın avlusunda buluşan Narmanlı severler, bir forum yapar. Hanın ön cephesine “Narmanlı Han Tarafımızdan Koruma Altına Alınmıştır” yazılı bir levha asarlar. (Kaynak: Mega Projeler İstanbul, http://megaprojeleristanbul.com/print/narmanli-han) (Fotoğraf:Tarık Kaan Muşlu)

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2014

    BABYLON BEYOĞLU'NDAN ÇIKIYOR


    Babylon Asmalımescit restorasyon gerekçesiyle kapanır ve yeni mekanını Şişli Bomonti Bira Fabrikasının yerinde kurulan Bomontiada'da açar. 

    #kopuş 

    İlgili alıntılar

  • 2014

    ROBİNSON CROUSE TAŞINIYOR


    Beyoğlu'ndaki birçok sinema kapanırken en çok ses getirenin Emek olması gibi, Cadde üstündeki kitapçılar ard arda kapanırken Robinson Crouse'nun SALT Beyoğlu'na taşınması hepsinden fazla haber olur. 1994’te İstiklal Caddesi 389 numarada açılan kitabevi 20 sene bu adreste kalır ve bağımsız bir kitabevi olarak kent hafızası için önemli bir yere sahip olur. Kitabevinin kirası gayrimenkul bedellerindeki ani artış sebebiyle bir sene içerisinde 20 bin liradan 35 bin dolara çıkarılır; 2013’teki Gezi olayları ve ardından yaşanan polis şiddeti sonucunda müşterilerinin caddeye gelememesi nedeniyle  kirasını ödeyemez ve tahliye edilir. Robinson Crusoe Salt Galata ve Yeni Çarşı caddesindeki yerinde hizmet vermeye devam etmektedir.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2015

    DÜNYADA MEKAN


    Freelance çalışanlar için çalışma alanı olan Dünyada Mekan 5 Ekim 2015'te açılır. Mekan film gösterimi, toplantı, tartışma, konuşma, ve derslere ev sahipliği yapar.

    #çeşitlilik

  • 2016

    BOMBALI SALDIRI


    İstiklal Caddesi 19 Mart 2016'da 4 kişinin öldüğü, 36 kişinin yaralandığı bombalı terör saldırısına sahne olur. İstanbul da dahil olmak üzere Türkiye’nin farklı şehirlerinde yaşanan terör olayları ülkeye gelen turist sayısının düşmesine yol açar.  Beyoğlu açısından özellikle 2016 yılından sonra bu kaybın etkileri ağır olur, pek çok işletme kapanır veya el değiştirir. Aynı döneme denk düşen caddedeki onarım çalışmalarının da uzamasıyla, bu süreç daha ağır yaşanır. Gazetelerde boşalan ve kiralık ilanı asılan mekânların haberleri sıklıkla yer alır (Atkaya, 2016; Adanalı, 2014; Erciyes, 2013, 2017) (Görsel Kaynak: Birgün Gazetesi, 20 Mart 2016) 

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2017

    RUMELİ HAN SATIŞA ÇIKARILIR


    Rumeli Han satışa çıkarılır. 1878'de Ragıp Paşa'nın ikameti için yapılan bu taş olma binanın  girişinde şapkacılar, şemsiyeciler, aksesuarcıların yanı sıra meyhaneler, parti  ve dernek şubeleri de bulunurdu. En az binanın kendisi kadar ünlü Rebul Eczanesi de  üç yıl önce tahliye edilerek Meşelik sokağa taşınır. (Fotoğraf: Orhan Cem Çetin) (Görsel açıklama: Rumeli Han,. 2021)

    #kopuş

  • 2017

    HAYATA SARIL LOKANTASI


    Hayata Sarıl Lokantası evsiz, toplum tarafından yok sayılan kişilere iş, aş, yaşam imkanı, psikolojik destek, mesleki eğitim desteği vererek hayatlarına tekrar devam etmelerini sağlayan, Türkiye'nin “Hayata Geri Kazandıran” ilk lokantası olarak açılır. Beyoğlu'nda bulunan lokantada, gündüz ücretli yemek servisi yapılır. Akşamları ise yine aynı mekanda gönüllüler ile birlikte evsiz ve ihtiyaç sahiplerine ücretsiz yemek servisi yapılır. (Fotoğraf: Orhan Cem Çetin) (Görsel açıklama: Hayata Sarıl Lokantası,. 2021)

    #çeşitlilik

  • 2017

    HAYAL KAHVESİ BEYOĞLU'NDAN ÇIKAR


    1992'de Büyükparmakkapı Sokak'taki Afrika Han'da açılan Hayal Kahvesi 2010 yılında hanın satılmasıyla Meşelik Sokağa  taşınır. 2017 yılında bu şube de kapanır ve Hayal Kahvesi doğduğu yere veda eder. Açıldığı günlerde kendine özgü tarzıyla müdavim kitlesi yaratan ve daha sonra Beyoğlu'nda açılacak birçok mekanı da örnek olan Hayal Kahvesi Beyoğlu eğlence tarihinde önemli bir yere sahiptir.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2017

    KAPANAN İŞLETMELER


    2014’te Borçlar Kanunu’nda kiracılar için yapılan değişiklikle başlayan süreç, 2016’da Beyoğlu’nda patlayan bombanın da etkisiyle İstiklal Caddesi’ndeki işletmeleri kötü yönde etkiler. İstiklal'de konumlanan çok sayıda uluslararası marka bu yıllarda Beyoğlu’nu tek eder. Starbucks dükkan sayısını bire indirir; The House Cafe, Tommy Hilfiger, Greyder, Bershka, Topshop, Teknosa, D&R, Adil Işık, Kifidis, Pizza Hut, Paşabahçe, Columbia, Camper, Otto kapanır.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2018

    ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ


    Atatürk Kültür Merkezi’nde yıkım çalışmaları başlar. (Fotoğraf: Orhan Cem Çetin / Görsel açıklama: AKM, 2021)

    #kopuş

  • 2018

    TAKSİM CAMİİ


    AKM'nin yıkımı gerçekleşirken karşısında temeli atılan Taksim Camii yükselmeye başlar. 2021 yılı Nisan ayında cami açılışı yapılacağı haberi verilir. (Fotoğraf: Orhan Cem Çetin / Görsel açıklama: Taksim Cami, 2021)

    #kopuş

  • 2018

    BEYOĞLU'NUN KALİTESİZLEŞMESİ


    Son yıllarda “Beyoğlu’nun kalitesizleşmesi” olarak adlandırılan süreç Beyoğlu için önem taşıyan mekânların buradan gitmesiyle hız kazanır. Hayal Kahvesi gittikten sonra Büyükparmakkapı Sokakta kulüpler açılmaya başlar; Babylon’un kapanmasından sonra Şehbender Sokak köhner. Bugün gelinen durumda, son yıllarda terör olaylarının olmamasının etkisiyle Beyoğlu yeniden kalabalıklaşmaya başlasa da sanat merkezi olma, kapsayıcılık, farklı renklere açık olma gibi niteliklerini bir bir kaybetmektedir; yükselen değer ise katılımcıların aslında seks işçiliği için kurulduğunu söyledikleri yeni nesil kulüplerdir.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2018

    ALTYAPI ÇALIŞMALARI


    İBB tarafından İstiklal Caddesi'nde alt yapı çalışması başlatılır. İstiklal Caddesi'nde açık kazıya kökten son verecek, altyapı sistemi kurulumu yapılacağı söylenen çalışma 2018 yılında Şubat ayında tamamlanır. İnşaatın devam ettiği dönem ekonomik krizle birleşince Beyoğlu'ndaki işyerleri ciddi oranda müşteri kaybeder.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2018

    KONAKLAMA TESİSLERİ


    Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan alınan bilgilere göre (2018) 19 Aralık 2018 tarihi itibariyle İstanbul’da toplam 574 adet turizm işletme belgeli konaklama tesisi bulunmaktadır. Bu tesislerin %18,5’i (106 adet) ise Beyoğlu ilçesindedir. Beyoğlu’nun yatak sayısı bazında İstanbul içinde aldığı pay  %16’7 iken, oda sayısı içinde aldığı pay %14,9’dur. Bu noktada Beyoğlu’nun turizm işletme belgeli konaklama tesisi anlamında İstanbul içerisinde önemli bir pay aldığı ve İstanbul’a gelen turistlerin konaklama ihtiyacının önemli bir kısmını karşıladığı söylenebilir. (Görsel kaynak: Kaynak: E-Devlet “Turizm İstatistikleri Talebi” uygulaması üzerinden Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan elde edilen veriler ile oluşturuldu.)

    #kopuş

  • 2019

    SİNEMA MÜZESİ


    Beyoğlu'nun en büyük sinemalarından Atlas Sineması restorasyon için kapatılır. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na tahsis edilen İstanbul Sinema Müzesi'nin tamamlanması ve ziyarete açılması planlanacaktır. Ek olarak  sinema severler için sergi alanı, dijital arşiv, açık hava sineması, ortak çalşma alanı ve kütüphane birimleri olacağı öngörülür. (Fotoğraf: Orhan Cem Çetin / Görsel açıklama: Sinema Müzesi. 2021)

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2019

    GALATA FOTOĞRAFHANESİ KAPANIR


    Fotoğraf alanında kolektif üretime yönelik atölyeler ve etkinlikler yürüten,  belgesel fotoğraf eğitimi veren, fotoğraf eğitiminin yanı sıra sergiler, söyleşiler, belgesel film gösterimleri, geziler düzenleyen Gazeteci Erol Dernek Sokak'ta bulunan Galata Fotoğrafhanesi kapanır.

    #kopuş