PROJE HAKKINDA

ALANIN SINIRLARI

ALAN ARAŞTIRMASININ MEKÂNSAL VE ALGISAL SINIRLARI: TARİHİ MERKEZ BEYOĞLU’NUN YAYILDIĞI BÖLGE

Beyoğlu, İstanbul’un en önemli tarihi merkezlerinden biridir. Burası 19. yüzyılda şehrin geleneksel merkezinden ayrışarak farklı işlevlerle yeni bir merkez kimliği edinir. Beyoğlu ilçesinde bugün 45 mahalle bulunmaktadır. Ancak araştırma ilçede merkez işlevlerinin yer aldığı ve farklı sektörlerden işletmelerin yayıldığı bölgeyle sınırlandırılmıştır. Bu tarihi bölge zaman içinde İstanbul’daki gelişmelere bağlı olarak değişime uğrar. Kentin ekonomisinin gelişmesi, nüfusunun artması ve sınırlarının genişlemesiyle birlikte yeni merkezler ortaya çıkar ve bazı önemli işlevler Beyoğlu bölgesinden buralara kayar. Bu durum Beyoğlu’nda da niteliksel bir dönüşüme yol açar; sonuçta Beyoğlu olarak anılan bu bölge zihinlerde tarihi dokusunun da katkısıyla alışveriş, konaklama, eğlence ve kültür hizmetleri konusunda uzmanlaşan bir nitelik kazanır.
Alan araştırması sırasında yaptığımız görüşmeler ve anket çalışması bulguları, Beyoğlu’nun nasıl algılandığını göstermektedir. Katılımcılara Beyoğlu’nu Beyoğlu yapan en önemli üç şey soruldu, öne çıkan cevaplar Beyoğlu algısını ve alan araştırmasının sınırlarını da bir biçimde belirledi. Görüşme yapılan kişilerin %43,3’ü Beyoğlu’nun sahip olduğu tarihsel ve kültürel özelliklere işaret etti, %24,3’ü çok kültürlü ve özgür yapısından söz etti. Katılımcıların %30,7’si ise tarihi binalar ve tarihi dokuyu öne çıkardı; bu grupta Beyoğlu’nun fiziksel özellikleri vurgulandı. Bunların dışında akla gelenler sırasıyla, %31,8 oranında eğlence ve yeme-içme mekânları, %18,8 oranında turizm merkezi kimliği, %16,1 oranında şehir merkezi kimliği ile kültürel ve sanatsal faaliyetlerin ve çeşitli alışveriş mekânlarının varlığıdır. Ayrıca Beyoğlu’nda simgesel değere sahip İstiklal Caddesi, Galata Kulesi, Taksim Meydanı, dini yapılar ve konsolosluklar gibi önemli noktalar da öne çıkarıldı.
Dolayısıyla Beyoğlu’nun sınırları bir bakıma buranın kullanıcıları deneyimleri üzerinden çizilmektedir. Beyoğlu, burayı kendisi için anlamlı bir yer (place) haline getirenlerindir; buranın savunulması gereken bir yer olduğunu hissedenlerin, yani sahiplenenlerindir; kayıplardan etkilenenlerindir; hemen kaçıp gidenlerin, gelip geçici olanların değil burada kalmak isteyenlerindir. Diğer bir deyişle, burası müşterek olarak deneyimlenen bir kamusallık taşımaktadır.