SEKTÖR HARİTALARI

SEKTÖRLER, DÖNEMLER, TEMALAR

19. yüzyılda kentin yeni modern merkezi olarak gelişen ve geleneksel merkezden ayrışan Beyoğlu’nun toplumsal ve mekânsal dönüşümü dönemler itibarıyla incelendi, farklı ölçeklerden gelen ve kent mekânının dönüşümünü belirleyen dinamikler sorgulandı. Beyoğlu’nun sosyo-mekânsal dönüşümü incelenirken hem kentin bütününü etkileyen hem de Beyoğlu’nun öznel koşullarından kaynaklanan dönüşüm dinamikleri bir arada ele alındı. Bu uzun tarihsel analiz önemli kırılma noktaları bağlamında dönemleştirilerek aktarıldı. Hem literatürden hem de alan araştırmasından elde edilen bilgilerle sınırları çizilen bu dönemlerin belirlenmesinde önemli tarihsel kırılmalar ve kopuşlar, bir yandan da bir sonraki döneme izlerini taşıyan süreklilikler dikkate alındı.

SEKTÖRLER

BEYOĞLU'NDA ÖNE ÇIKAN SEKTÖRLER VE HAFIZALARDAKİ ÖNEMLİ MEKÂNLAR

Beyoğlu, inşa edilmeye başladığı ilk zamandan itibaren kültür sanat, eğlence, konaklama ve alışverişe yönelik sektörler için önemli bir mekân olmuştur. Bu bölümde yer alan haritalarda Beyoğlu ile özdeşleşen bu sektörlerin hafızalarda yer alan önemli mekânları gösterilmiştir.

Sektörler, rapordaki dönemlere göre haritalandırmıştır. Haritalarda görüşmelerde kullanıldığı söylenen ve hafızalarda yer ettiği görülen mekânlar gösterilmektedir. Bilgiler ağırlıklı olarak derinlemesine görüşmelerden elde edilmiştir. Katılımcılar kendi deneyimleriyle birlikte aile büyüklerinin deneyimlerini de aktarmış, böylece daha önceki dönemlerin bilgisine erişmek de mümkün olmuştur. Görüşmelerin yanı sıra İstanbul Ansiklopedisi, biyografiler ve gazete arşivleri de önemli veri kaynakları olmuştur.

Raporda daha detaylı başlıklarla incelenen sektörler haritada okunurluğu artırmak için ortak özelliklerine göre bir arada ele alınmıştır. Mekânların kullanım biçimlerine göre iki sektörde birden gösterildiği durumlar olmuştur. Örneğin Tokatlıyan Oteli, bir dönem hem önemli bir konaklama alanı hem de sık tercih edilen bir restoran olmuştur. Benzer şekilde Sponeck Birahanesi aynı zamanda ilk sinema gösteriminin yapıldığı yerdir.

Yeme içme eğlence sektörü içinde alkollü ve alkolsüz restoranlar, fastfood restoranlar, kafe ve pastaneler, bar ve gece kulüpleri yer almaktadır.

Kültür sanat sektörü içinde sinema ve tiyatrolar, galeriler, kitapçılar, sahaflar yer almaktadır. Kitapçılar, klasik dayanıklı tüketim mallarından farklı olarak Beyoğlu’nun kültür sanat ekosisteminin önemli bir parçasıdır.

Konaklama sektörü içinde oteller yer almaktadır.

Üretim sektörü içinde çeşitli ölçeklerde dayanıklı tüketim malları üreten imalathaneler yer almaktadır. 1980 sonrası bölgede fason üretim yapan tekstil atölyeleri de Beyoğlu’nda yer almıştır. Ancak hafızalarda yer edinen imalathaneler daha çok sipariş üzerine çalışan ve bireye yönelik ürünler üreten marangozhane, çerçeveci, ayakkabıcı, şapkacı, terzi, kürkçü, aydınlatma gibi zanaat üretimi yapan imalathanelerdir.

Satış sektörü içinde dayanaklı tüketim malları ile gıda satış mekânları yer almaktadır. Dayanıklı tüketim malları imalathanelerle güçlü bir ilişki içindedir. Terzilerin ihtiyaç duyduğu tuhafiye, kumaşçı, dikiş makinesi satışı yapan dükkanların yakın yerlerde konumlandığı, hafızalarda birbirini tamamlayan mekânlar olarak yer aldığı görülmektedir. Ayrıca konut fonksiyonun yoğun olduğu dönemlerde satış mekânları bunu destekleyecek şekilde çeşitlenmiştir. Ancak zaman içerisinde konut fonksiyonu azaldıkça zücaciye, ev eşyası gibi ürünler satan dükkânlar azalmış, daha çok yeni tür müşterilere ve turistlere hazır giysi, ayakkabı-çanta, hediyelik eşya, kozmetik gibi ürünler satan yerli ve yabancı dükkânlar çoğalmıştır.

Üretim ve satış sektörü içinde ise üretimle satışın aynı mekânda gerçekleştiği mekânlar yer almaktadır. Üretim ve satış kimi işletmelerde iç içe geçmiştir ve aynı mekânı kullanmaktadır. Bu sebeple üretim ve satış kategorisi oluşturulmuştur. Terziler, kürkçüler, ayakkabıcılar, mobilyacılar, aydınlatmacılar hem üretim hem de üretim ve satış kategorisinde yer almaktadır.

Hizmet iş ise en fazla pasajların/iş hanlarının içinde ve çevresindeki binaların farklı katlarında yer almaktadır. Pasajlar yapıları itibari ile hemen her sektörden örneği bulundurabilmektedir. Pasajların kimisinde kültür sanat ve yeme içme eğlence sektörleri, kimisinde ise üretim, satış ve ofis işlevleri bir arada bulunmaktadır. Pasajlarda yer alan önemli hafıza mekânları işaretli olduğu için pasajın hangi sektörle anıldığı haritalardan okunabilmektedir.

Elçilikler ve konsolosluklar haritasında Beyoğlu’nun kuruluşunda büyük önemi olan elçilik ve konsolosluk binaları yer almaktadır.

Dini alanlar haritasında araştırma alanı içinde bulunan ya da bugün varlığını sürdürmese de hafızalarda yer edinmiş kilise, cami ve sinagoglar yer almaktadır.

HAFIZALARDAKİ ÖNEMLİ MEKANLAR

Yeme İçme Sektörü
Yeme İçme Sektörü
Eğlence Sektörü
Eğlence Sektörü
Kültür Sanat Sektörü
Kültür Sanat Sektörü
Konaklama Sektörü
Konaklama Sektörü
Üretim ve Satış Sektörü
Üretim ve Satış Sektörü
Elçilikler ve Konsolosluklar
Elçilikler ve Konsolosluklar
Dini Alanlar
Dini Alanlar