TARİH İÇİNDE BEYOĞLU

1971 - 2000

Beyoğlu Bölgesi, batı örneklerinden farklı olarak, ekonomik dinamiklerin yanı sıra farklı dönemlerin politik ve ideolojik önceliklerinin etkisi altında önemli dönüşümlerden geçmiştir. 19. Yüzyılda kentin yeni merkezi olarak gelişen ve geleneksel merkezden ayrışan Beyoğlu’nun toplumsal ve mekânsal dönüşümü dönemler itibarıyla incelenmiş ve bu dönüşümü belirleyen farklı dinamikler sorgulanmıştır.
  • 1971
  • 1973

    İKSV


    İstanbul Kültür Sanat Vakfı, kâr amacı gütmeyen bir sivil toplum kuruluşu olarak İstanbul’da uluslararası sanat festivalleri düzenlemek amacıyla Dr. Nejat F. Eczacıbaşı önderliğindeki 17 iş insanı ve sanatsever tarafından kurulur. İlk İstanbul Festivali düzenlenir. 1983 yılında ayrı bir bölüm olarak düzenlenmeye başlayan Sinema Günleri, 1989 yılında Uluslararası İstanbul Film Festivali adını alır; 1987 yılı Uluslararası İstanbul Bienali’nin başlangıcıdır. Bunu, 1989’da başlayan Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali takip eder. 1994 yılında ise İstanbul Caz Festivali ayrı bir festival olarak düzenlenir. Bu dönemde Beyoğlu’nda turizmin canlanması ve yüksek gelir grubundaki insanların giderek Beyoğlu’nu tercih etmelerini sağlar. (İKSV kurumsal kronoloji için kaynak: https://www.iksv.org/tr/hakkimizda/kronoloji) (Görsel açıklama: 1994, İKSV, Tiyatro ve Müzik Festivali, 1994)(Görsel kaynak: İKSV Arşivi)

    #çeşitlilik

    İlgili alıntılar

  • 1973

    GÖKTAŞI HEYKELLERİ


    Salih Acar’ın Göçmen Kuşlar heykeli ile Atilla Onaran’ın Göktaşı heykelleri Odakule geçidine yerleştirilir.(Fotoğraf: Orhan Cem Çetin) (Görsel açıklama: Salih Acar Göçmen Kuşlar heykeli, 2021)

  • 1975

    THE MARMARA OTELİ


    Şimdiki adıyla The Marmara Taksim 1975’te İntercontinental Hotel olarak inşa edilir. 80’li yıllarda Etap Marmara adını alır ve 4 yıl boyunca bu isimle hizmet verir. 1984 yılında Kiska Grubu tarafından satın alınan otel renovasyon çalışmalarının ardından 1990 yılından The Marmara İstanbul Oteli ismiyle hizmete girer. (Fotoğraf: Orhan Cem Çetin) (Görsel açıklama: The Marmara Oteli, 2021)

    #kopuş

  • 1975

    CUMHURİYETİN 50. YILI


    Galatasaray Meydanı'na Cumhuriyetin 50. yılını sembolize eden heykel dikilir. Heykeltraş Şadi Çalık tarafından yapılan heykel, meydanın sembollerinden biridir. (Fotoğraf: Orhan Cem Çetin) (Görsel açıklama: Cumhuriyetin 50. Yıl Anıtı)

  • 1976

    AH BEYOĞLU VAH BEYOĞLU


    Salah Birsel Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu isimli anı kitabında sanatçıların müdavimi olduğu mekânları anlatır. (Görsel açıklama: Salah Birsel kitap kapağı)

    İlgili alıntılar

  • 1976

    ODAKULE


    1970'te İstanbul Sanayi Odası tarafından satın alınan Karlman Pasajı yeniden projelendirilir ve 23 katlı bir iş merkezi inşa olarak inşa edilir. Odakule olarak anılan bina, 1970'li yıllarda İstanbul'daki dört yüksek binadan biridir. İşhanını inşası Mimar Kaya Tecimen ve Ali Taner tarafından tamamlanır. (Fotoğraf: Orhan Cem çetin) (Görsel Açıklama: Odakule, 2021)

  • 1977

    KANLI 1 MAYIS


    1 Mayıs 1977'de Taksim Meydanı'nda toplanan kalabalığa ateş açılması sonucunda,  izdiham sebebiyle en az 34 kişi hayatını kaybeder. İşçi mücadelesi tarihinde ki bu önemli olayın ardından Beyoğlu giderek protesto gösterilerinin ve mitinglerin mekânı olacaktır; aynı zamanda sendikaların ve siyasi partilerin bazılarının merkezleri de burada açılacaktır. (Görsel açıklama: 1 Mayıs 1977)  

    #toplumsalhareketler

    İlgili alıntılar

  • 1977

    SANSÜRE KARŞI YÜRÜYÜŞ


    Sinema emekçileri 1977’de yeni sansür tüzüğünü protesto etmek, özgür sanatı savunmak ve sosyal haklarını almak için uzun bir yürüyüş yapma kararı aldılar. Oyunculardan set işçilerine 400’ü aşkın sinemacı 5 Kasım günü Taksim'de buluşarak İstanbul'dan Ankara’ya 3 gün sürecek yürüyüş başlatırlar. “Sansüre karşı yürüyüş” Taksim’in mekânsal hafızasında önemli bir yere sahiptir. (Yürüyüşü konu alan "Yollara düştük" belgeseli youtube linki: https://youtu.be/8axHCQRqjU0) 

    #toplumsalhareketler

    İlgili alıntılar

  • 1977

    CHP MİTİNGİ


    1 Mayıs’ın hemen ardından 6 Haziran 1977’de Taksim Meydanı'nda düzenlenen Cumhuriyet Halk Partisi mitingi de dönemin en kalabalık ve ses getiren mitinglerinden birisidir.

    #toplumsalhareketler

    İlgili alıntılar

  • 1978

    SANAYİNİN DAĞILIMI


    Beyoğlu ilçesinde yer alan 473 sanayi tesisinin il içindeki payı %7,9’dur. Tesisler Galata, Halıcıoğlu, Taksim, Kasımpaşa ve Hasköy’e yayılır. Bu sanayinin bir kısmı bu bölgedeki hanlarda ya da ayrı binalarda yerleşmiş durumdadır. (Tekeli, 2013)

  • 1978

    SİNE-SEN KURULUR


    5 Ocak 1978'de kurulan DİSK'e bağlı  Sinema Emekçileri Sendikası (Sine-sen) kurulur ve mesleki alanda güçlü bir yere sahip olur. Ayrıca bu dönemde Beyoğlu kültür sanat hayatı içinde yönlendiricidir.

    #çeşitlilik #süreklilik

    İlgili alıntılar

  • 1980

    12 EYLÜL DARBESİ


    12 Eylül Askeri Darbesi hem kentin tümünde hem de Beyoğlu özelinde değişimlere yol açar. Bütün ülke çapında olduğu gibi Beyoğlu'nda da kültür sanat ve eğlence hayatı baskılanır,  mekanlar kapanır. Bu dönemde Türk Sinematek Derneğinin kapatılır. 1965 yılında kurulan Sinematik sinema kültürü ve Türkiye Sineması üzerinde önemli işleve sahiptir.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 1980

    SEKTÖREL DAĞILIM


    Sanayi ve işyeri sayımlarına göre kentteki toptan ve perakende ticaretin %25’i, küçük üretim tesislerinin %29,6’sı Eminönü’nde bulunur. MİA’nın ikinci bölümü olan Karaköy-Beyoğlu bölümünde ise İstanbul ilindeki toplam ticaretin %11,6’sı, hizmetlerin %15’i, lokanta, pastane gibi kuruluşların %10,7’si, konaklama tesislerinin %18’i ve küçük sanayi işletmelerinin %14,2’si bulunur. Hizmetler içinde Beyoğlu’nda yer alan sinema ve eğlence yerlerinin payı %42’ye, mali kurumların payı ise %76’ya ulaşır. (Tekeli, 2013)

    #çeşitlilik

    İlgili alıntılar

  • 1983

    SİNEMA GÜNLERİ


    12 Eylül darbesi ile kapatılan Sinematek ekibi Türkiye kültür sanat yaşamında önemli işleve sahip olacak İstanbul Film Festivalini ilk kez “Uluslararası İstanbul Sinema Günleri” adıyla düzenlemeye başlar. 1983 yılında, bir ay boyunca  36 yabancı film gösterilir. Festival dört yıl sonra uluslararası olur. Onat Kutlar bombalı saldırıda öldürüldüğü 1994’e dek, festival yönetiminde yer alır. İstanbul Film Festivali devam ettiği süre boyunca Beyoğlu'nun sosyal hayatını önemli ölçüde etkiler ve günümüzde de etkilemeye devam eder.

    #çeşitlilik #süreklilik

    İlgili alıntılar

  • 1984

    BEYOĞLU İLÇE BELEDİYESİ


    Beyoğlu, 45 mahalleyi kapsayan bir ilçe belediyesi olur. Turizm Bakanlığı tarafından, Beyoğlu/Galata bölgesindeki atıl yapı stokunu değerlendirmek ve tarihi ve kültürel mirası koruyarak geliştirmek hedefiyle hazırladığı “Beyoğlu/Galata Turizm Geliştirme Projesi” bu bölgede 17.500 yatak kapasitesinin oluşturulması önerilir.

  • 1984

    BEYOĞLU GÜZELLEŞTİRME DERNEĞİ


    Beyoğlu Güzelleştirme ve Koruma Derneği kurulur. Beyoğlu nasıl olmalı teması üzerine toplantılar yapılır. Mağaza sahipleri, sanatçılar, yazarlar katılım sağlar. Dernek, Beyoğlu'nu güzelleştirmek,  sosyal, kültürel, ticari, tarihi ve şehircilik açısından korumak ve geliştirmeyi amaçlar. Dönemin Belediye Başkanı dernek başkanı seçilir. (Görsel açıklama: Beyoğlu Güzelleştirme ve Koruma Derneği logosu)

  • 1985

    BİLSAK


    Bilsak (Bilim ve Sanat Kurumu) 1985 yılında, çok üyeli bir girişim olarak Mustafa Kemal Ağaoğlu'nun insiyatifinde kuruldu. Bir "kültür merkezi" olarak planlanan Bilsak'ın Soğancı Sokak'taki beş katlı binası, seminerler, toplantılar ve söyleşilere ev sahipliği yapar. Tiyatro atölyesinden caz festivaline birçok etkinlik düzenlenir. Binanın girişinde ve en üst katında yer alan mekanlar bugün de popülaritesini korumaktadır. Jack Deleon mekânı 1989’da yazdığı “Beyoğlu Barları” yazı dizisinde şöyle tarif eder: “BİLSAK Bar’ın özelliği sessizliğinde, kuytuluğunda saklı.. Oldukça atmosferik” bir ortam BILSAK; biraz otel barı, biraz “pub” havası taşıyor. Genelde tartışma konuları (adına uygun olarak) bilim ve sanat...”

    İlgili alıntılar

  • 1986

    BİLAR


    Dernek ve vakıf kurmanın yasak olduğu bir dönemde, Aziz Nesin’in önderliğinde yan yana gelen bir grup aydın, anonim şirket kurarak engelleri aşarlar. BİLAR A.Ş. çatısı altında kültürel üretim için faaliyetler yürütmeye başlar. (Görsel açıklama: BİLAR A.Ş.)

    #çeşitlilik

  • 1986

    TARLABAŞI BULVARI


    İstanbul Büyukşehir Belediye başkanı olan Bedrettin Dalan (1984-89), 350 adet tarihi nitelikli binayı yıkarak iki yıl sonra Tarlabaşı Bulvarı'nı açar. Haliç’in temizlenmesi ve 2. Boğaziçi Köprüsü’nün yapılması gibi büyük bütçe gerektiren yatırımları da başlatacaktır. Bulvar Beşiktaş ve Samatya arasında yapılacak geniş bir otoyolun parçası olarak planlanır ve bu otoyolun yapılması planlanan 3. Köprüye hizmet edeceği düşünülür. Bu yolun ciddi yıkımlar yapılarak genişletilmesine çok çeşitli itirazlar gelir (Akbulut, 1994). (Görsel açıklama: Bedrettin Dalan)

    #kopuş

  • 1986

    SARAY SİNEMASI KAPANIR


    Beyoğlu'nun en güzel sinema ve konser salonlarından biri olan Saray Sineması kapanır, Lüks sineması ile birlikte Erdoğan Demirören tarafından satın alınır ve yıllarca tahta paravanların ardında yıkımı bekler. 2000'li yıllarda yıkılır, 2011'de ise yerine Demirören AVM açılır.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 1987

    İKİNCİ BOĞAZ KÖPRÜSÜ


    İkinci Köprü açılır. Köprünün ve bağlantı yollarının hizmete girmesi kentin makro formunu, merkez kademelenmelerini ve bu merkezlerde yoğunlaşan sektörlerin dağılımlarını dolayısıyla Beyoğlu'nu ciddi bir biçimde etkiler. Bunun dışında Temmuz 1988’de 2. Köprü’nün ve bağlantı yollarının hizmete girmesi kentin makroformunu, merkez kademelenmelerini ve bu merkezlerde yoğunlaşan sektörlerin dağılımlarını ciddi bir biçimde etkilemiştir.

  • 1987

    TRANS SEKS İŞÇİLERİNİN AÇLIK GREVİ


    1987’de polis baskınları nedeniyle trans seks işçilerinin yanı sıra kimi lezbiyen ve geylerin önderliğinde kolektif bir protesto hareketi başlar. 29 Nisan 1987’de 37 trans, lezbiyen ve gey,  baskılara karşı Gezi Parkı merdivenlerinde 10 günlük açlık grevi başlatırlar. Bu eylemler  sanatçılar ve aydınlarca da desteklenir.

    #toplumsalhareketler #çeşitlilik

    İlgili alıntılar

  • 1988

    TARLABAŞI YIKIMLARINA DURDURMA


    Tarlabaşı plansız yıkımları mahkeme kararıyla durdurulur. Tarlabaşı Bulvarının açılması Tarlabaşı'nın Taksim’den koparılarak kendi içine kapalı bir bölge haline gelmesi ve giderek kentin en yoksul ve marjinal kesimlerinin kalıcı yaşam alanına dönüşmesi ile sonuçlanır. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’dan zorunlu göçle gelen nüfus da buraya sığınır. 2010'daki yıkımlara kadar kentin başka yerlerinde dışlanan gruplar burada bir arada yaşar.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 1988

    SANSÜRE KARŞI İKİNCİ YÜRÜYÜŞ


    Beyoğlu'nda 1977'den sonra Sansür karşıtı ikinci yürüyüş 1988 yılında, Kültür Bakanlığı Denetleme Kurulu’nun Uluslararası İstanbul Film Festivali programında bulunan beş filmden ikisini yasaklaması ve üç filmin de ahlaka aykırı diyerek sahnelerinin kesilmesi kararı sonucu yapılır.  Festivalin konuk yönetmenlerinin de katılımıyla İstanbul Kültür Sanat Vakfı’nın İstiklal Caddesi üzerindeki merkezinden Taksim Meydanı’na kadar bir yürüyüş düzenlenir. Yürüyüşe o dönem festivalin yarışma bölümünün jüri başkanı olan ünlü yönetmen Elia Kazan da katılır (Uçansu, 2014). Yürüyüşün ardından basında ve sanat camiasında oluşan tepkiler üzerine çıkarılan bir KHK ile yabancı filmler sansür uygulamasından muaf olur. (Görsel: İKSV Arşiv).

    #toplumsalhareketler

  • 1989

    TARLABAŞI BELGESELİ


    Dünyadaki tek sivil mimari örneklerini oluşturan kentsel mirasın, trafiği rahatlatmak adına yok edilişini anlatan ve yönetmenliğini Hilmi Etikan'ın, yapımcılığını TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi'nin üstlendiği "Tarlabaşı Tarlabaşı" belgeselinin çekimleri tamamlanır. Lozan'da düzenlenen 2. Festival Internatıonal du Film d'Architecture et 'Urbanisme" de 710 film arasında ilk beşe girerek UPIAV ödülünü kazanır. (Film linki erişiebilir: https://www.youtube.com/watch?v=ScB5b-RiNjw)

    İlgili alıntılar

  • 1989

    İSTANBUL TİYATRO FESTİVALİ


    İstanbul Kültür Sanat Vakfı, Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali'ni düzenlemeye başlar. Festivalin ilk yıllarında kullandığı mekanlar Atatürk Kültür Merkezi (AKM) ve Devlet Tiyatrosu Taksim Sahnesi'dir. 2002’ye kadar her yıl, 2002‘den 2017’ye kadar iki yıl arayla Mayıs ayında düzenlenen tiyatro festivali, 2017’de yıllık seyrine geri döner. 

    #çeşitlilik

  • 1989

    SES TİYATROSU


    1989 yılında Ses Tiyatrosu'nu Ortaoyouncular devralır ve sahnenin adı "Ses_1885 Ortaoyuncular" olarak değiştirilir; alt katta ise Beyoğlu Sineması açılır. Beyoğlu Sineması açılışından itibaren her sene İstanbul Film Festivali filmlerine ev sahipliği yapar. Ses Tiyatrosu Beyoğlu'nda günümüze ulaşabilen tek tiyatro sahnesidir.  

    #çeşitlilik

  • 1989

    MOR İĞNE EYLEMİ


    Bilsak’ta feministlerin Mor İğne satışı ile başlayan “Bedenimiz Bizimdir; Cinsel Tacize Hayır” kampanyası kapsamında, 20 Kasım’da, ‘Sokakta Cinsel Taciz’ konulu bir panel düzenlenir. Panelin ardından 40 kadar feminist kadın Beyoğlu’nun arka sokaklarına doğru yola çıkar. “Geceleri ve sokakları korkutucu yapan karanlık değil, erkekler” diyen feministler, kadınların  cinsel taciz yoluyla sokaklardan ve mekanlardan kovulmalarına/ dışlanmalarına karşı “geceler de bizim, sokaklar da” diyerek eylem yaparlar. Kalabalık bir basın grubuyla yapılan eylem bir ziyaretten çok baskın gibidir. 22 Kasım’da çıkan gazete haberlerinde, eylem “feministlerin meyhane baskını” olarak yer alır. (Kaynak: Çatlak Zemin -https://www.catlakzemin.com/20-kasim-1989-feministler-meyhane-ve-birahanelerde-geceler-de-bizim-sokaklar-da/)

    #toplumsalhareketler #canlılık

    İlgili alıntılar

  • 1990

    İSTİKLAL CADDESİ YAYALAŞTIRILIYOR


    İstiklal Caddesi kendisine açılan yan sokaklarla birlikte motorlu araç trafiğine kapatılarak yaya yolu haline getirilir. Tramvay ise Nostaljik Tramvay adıyla tekrar faaliyete girer. (Fotoğraf: Orhan Cem Çetin)

    #süreklilik

    İlgili alıntılar

  • 1990'lı

    YILLARDA BARLAR


    Gayrimüslimlerin gitmesiyle boşalan binalarda 1980'li yıllarda konfeksiyon ve ayakkabı atölyeleri ve pavyonlar açılır. Bu yıllarda İstiklal Caddesi haricinde ara sokaklar "tekinsiz" kabul edilir. 1990'larda Hayal Kahvesi'yle aynı dönemde ara sokaklara açılan barlar, Kaktüs gibi kahveler Beyoğlu'nun yeniden canlanmasını neden olurlar. Mis ve hemen karşısındaki Büyük Parmakkapı sokaklar dönüşümün başladığı mekanlar olarak kabul edilebilir. Mis Sokak'ta Akademi Kafe Bar, Ferdane, Meis; Büyük Parmakkabı'da ise Hayal Kahvesi'yle aynı dönemde açılan Jazz Stop, daha sonraki yıllarda Mojo, Line bunlar arasında sayılabilir.

    #çeşitlilik #canlılık

    İlgili alıntılar

  • 1992

    HAYAL KAHVESİ


    Hayal Kahvesi Afrika Han'da 1992'ından itibaren 21 yıl boyunca burada hizmet verir. 2013 yılında Büyük Parmakkapı Sokak'tan Meşelik Sokak'a taşınır, 2017 yılında Beyoğlu'ndaki şubeleri kapanır.  Yeni müzik türleriyle tanışmak ve rock müziğin en iyilerini canlı dinlemek için gidilen mekan, Beyoğlu'ndaki bu tür canlı performans mekanlarının öncüsüdür.

    #çeşitlilik

    İlgili alıntılar

  • 1993

    İLK ONUR YÜRÜYÜŞÜ VE LAMBDAİSTANBUL


    Türkiye’de 4 Temmuz 1993'te kutlanmak istenen ilk Onur Yürüyüşü İstanbul Valiliğince yasaklanır. Yürüyüş gününden önce 4 aktivist ev baskınlarıyla göz altına alınır. Yürüyüş gününde de gözaltılar devam eder. Etkinliği organize edenler örgütlenmeye başlar ve örgütlenmeden her yıl Onur Haftası'nı düzenleyen Lambdaistanbul doğar.

    #toplumsalhareketler

    İlgili alıntılar

  • 1993

    BEYOĞLU KENTSEL SİT ALANI


    “İstanbul I Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu”  tarafından Beyoğlu 7 Temmuz 1993'te “Kentsel Sit Alanı” ilan edilir. Alanın korunmasına yönelik olarak hazırlanan imar planı ise, tescil kararından 17 yıl gibi uzun bir süre sonra yapılır. Bu süre içinde Beyoğlu plansız yönetilir ve Koruma Planı’nın hazırlık sürecinde koruma kurullarının belirlediği “Geçiş Dönemi Yapılaşma Koşulları” uygulanır. Yerel yönetimin belirleyici olduğu bu süreçte kararlar proje bazında verilir ve planda tescilli yapı, manzara terası, yeşil alan olarak gözüken yerler imara açılır. Dolayısıyla, bu dönemde Narmanlı Hanı, Emek Sineması, Kamondo Hanı gibi önemli tarihi binalar için rezidans, iş merkezi, otel yapma izinleri çıkar.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 1993

    AKSANAT


    Akbank Sanat Beyoğlu açılır. Sergiler, atölyeler, etkinlikler, konser ve panellerle günümüzde faalyetlerini sürdüren kültür sanat mekanlarından biridir. (Fotoğraf: Orhan Cem Çetin) (Görsel açıklama: Akbank Sanat, 2021)

    #çeşitlilik

  • 1993

    KAKTÜS


    1990’larda Beyoğlu’nda Batı tarzı kahveler çoğalmaya başlar, kadınların da gittikleri kahveler geleneksel kahve kültürünün ötesine geçerek nitelik değiştirir. 1993’te Kaktüs, 1994’te Pia ve 1995’te Urban isimli kafeler açılır (Öztaş, 2010) ve yoğun ilgi görür. Kaktüs’ün açılması özellikle entelektüel çevre için önemli bir olaydır. Özellikle kadınların rahat edecekleri bir mekan hedeflenerek açılan Kaktüs bugün Cihangir Caddesi’nde faaliyetini sürdürmektedir.Açıldığı günden bu yana edebiyat ve sanat çevrelerinin buluşma mekânı olur.

    #çeşitlilik

    İlgili alıntılar

  • 1993

    KEMANCI


    Kemancı 1986 yılında Galata Köprüsü'nün altında kurulur, 16 Mayıs 1992'de köprü yanınca  Beyoğlu'na taşınır. Bir dönem Taksim Ali Poyrazoğlu Tiyatrosunun üstünde hizmet verir, 1993 yılında Sıraselviler 69 numaradaki 3 katlı yere taşınır. Kemancı'da çıkan gruplar arasında Volvox (Şebnem Ferah, Özlem Tekin, Gül Ağırca ve Ebru Bank-Eroğlu), Mad Madame (Kaan Tangöze, Yakup Trana, Ari Barokas, Tercan Şener), Pentagram, MFÖ, Erkin Koray sayılabilir. Kemancı 2006 yılında iflas nedeniyle kapanır.

    #canlılık #çeşitlilik

    İlgili alıntılar

  • 1994

    YEREL SEÇİMLER


    Yerel seçimlerde elde ettiği %25,19'luk oy oranı ile Recep Tayyip Erdoğan İstanbul büyükşehir belediye başkanı seçiilir.

  • 1994

    ALKAZAR SİNEMASI YENİDEN AÇILIR


    Beyoğlu’nda sinemalar tekrar değer görmeye başlar. Sinemacılar Dönemi’ndeki gibi yapımcıların, oyuncuların bir arada olduğu bir ekosistem yoktur ancak sinemalar  desteklenir, birbiri ardına yeni salonlar açılır. Alkazar Sineması Onat Kutlar öncülüğünde Asya ve Avrupa isimli iki cep sineması ile üç salonlu olarak yeniden faaliyete başlar. Burada yeniden açıldığı 1994'ten kapanışına kadar sanat filmleri ve ülke sinemalarından örnekler gösterir. (Görsel Açıklama: Alkazar Sineması Gişesi, Fotoğraf: Manuel Çıtak, Kaynak: İstanbul Dergisi, 1996, Sayı:18, s.108)

    #çeşitlilik

  • 1995

    MOR ÇATI KADIN SIĞINAĞI


    İstanbul’daki ilk bağımsız kadın sığınağı olan Mor Çatı sığınağı açılır. Merkezi Beyoğlu olan sığınak 350 kadın ve 250 çocuğa şiddetsiz bir yaşama adım atma olanağı sağlar. Hala faaliyetlerini sürdürmektedir. (Görsel açıklama: Mor Çatı Sığınma Vakfı logosu)

    #çeşitlilik

  • 1995

    CUMARTESİ ANNELERİ


    Cumartesi Anneleri 27 Mayıs 1995'te Galatasaray Meydanında ilk eylemi gerçekleştirirler. 2018 yılına kadar Galatasaray Meydanı'nda devam eden eylemler 700. haftada İçişleri Bakanı Süleyman Soylu'nun talimatı ile Beyoğlu Kaymakamlığı tarafından yasaklanır ve meydan abluka altına alınır. (Radikal Gezetesi Arşivi 700. hafta için görsel bakılacak.) silinecek

    #toplumsalhareketler

  • 1995

    YILIN ALBÜMÜ


    Şarkıcı Candan Erçetin İstiklal Caddesi boyunca koruma olmadan fotoğrafta görüldüğü gibi figüranların peşine takılarak "Hangi Aşk Adil" isimli şarkısına video klip çeker. Bu albüm yılın en iyi satan pop albümleri listesine girer. 

    #çeşitlilik

  • 1996

    ÜLKER SOKAK BOŞALTILIR


    Ülker Sokak boşaltılır. Türkiye'de düzenlenecek olan Habitat II zirvesi öncesi travesti ve transeksüellere karşı o tarihlerde olumsuz bir kampanya, bir "dışlama operasyonu başlatılır. Maskeler, Süvariler, Gacılar kitabında Pınar Selek, bir yılı aşan bir sürede burada hayatını kaybeden 13 kişinin hikayesini aktarır. (Görsel açıklama: Pınar Selek, ktap kapağı)

    #kopuş

  • 1996

    FICCIN


    Kallavi Sokak’ta Çerkez yemeklerinden, mezelerine, ev yemeklerinden, ızgaralara çok zengin bir menü sunan Fıccın açılır. İlerleyen yıllarda aynı sokaktaki başka mekanların da devralınmasıyla Kallavi sokağı adeta Fıccın Sokağı'na dönüşür.

    #çeşitlilik

    İlgili alıntılar

  • 1999

    BABYLON


    Asmalımescit’te Babylon açılır. Babylon'un açılması ile ileriki yıllarda Tünel ve Asmalımescit bölgesi çekim merkezi haline gelir. Bölgede bir soylulaşma süreci başlar.  (Görsel açıklama: Babylon)

    #çeşitlilik

    İlgili alıntılar

  • 2000

    KARŞI SANAT


    Karşı Sanat Elhamra Pasajı'nın üçüncü katında açılır. Pek çok güncel siyasi ve toplumsal meseleye dair eleştirel sergi ve etkinlikler düzenler. Aznavur Pasajı'nda hala faaliyetlerini sürdürmektedir. 

    #ekosistem

  • 2000

    HORTUM SÜLEYMAN


    Beyoğlu Emniyet Müdürlüğü Eski Ekipler Amiri Süleyman Ulusoy veya bilinen adıyla Hortum Süleyman, görev yaptığı sürece Beyoğlu'nda trans kadınlara karşı yürüttüğü şiddet eylemleriyle tanınır. Görev esnasında şiddet uyguladığı gerekçesiyle TCK'nın 245. maddesi uyarınca efrada kötü muamele etmek suçundan yargılanır ve 2003 yılında çıkan af ile ceza almaktan kurtulur.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2000

    TAKSİM METROSU


    M2 Yenikapı-Hacıosman metro hattının ilk aşaması Taksim-Levent arasında işletmeye açıldı.

  • 2000’ler

    MARKALAR


    İstiklal Caddesi’nin canlanması çok sayıda dünya markasını burada mağaza açmaya yönlendirir. İstiklal Caddesi’nde Mango’yla başlayan yeni dönem, Galatasaray’daki Yapı Kredi binasının bir kısmının Zara’ya satılmasıyla devam eder.  Bu yıllarda Starbucks Coffee caddede üç dükkan açar, The House Cafe, US Polo, H&M açılır. Türkiyeli Little Big, Colins, Mavi, Koton, Flo gibi markalar da cadde üstünde çok katlı mağazalar açarlar.

    #canlılık #çeşitlilik

    İlgili alıntılar

  • 2000-2012

    YATIRIM VE YÜKSELİŞ DÖNEMİ


    2000’ler sonrası döneme damgasını vuran gelişme Adalet ve Kalkınma Partisi’nin hem merkezi hem de yerel yönetimlerde iktidara gelmesi ve neo-liberal ekonomi ve kent politikalarının kararlılıkla sürdürülmesidir. Bu politikaların görünür olduğu 2006 İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda kentin bir finans ve turizm merkezi olması yönündeki vizyon öne çıkar. Büyük sanayi desantralize edilir, kentin finans, turizm, kültür, iletişim, reklamcılık gibi nitelikli hizmet sektörlerinde uzmanlaşması teşvik edilir. Bu dönem kentsel mekanın kendisi önemli bir sermaye aracı olur, aynı zamanda kentsel dönüşümün arkasında güçlü bir siyasi otorite ve irade bulunmaktadır. Planda Beyoğlu'na ilişkin vizyon “kültür ve turizm endüstrilerinin” geliştirilmesidir. Talimhane’deki uygulamalar çevredeki dönüşümleri özendiren bir “vitrin” görevi üstlenir. Tarlabaşı'nda dokuz adada başlatılan dönüşüm projesinin bir “domino etkisi” yaratarak topyekûn bir dönüşümü tetikleyeceği beklenmektedir. 2000’li yıllarda ortaya konan büyük dönüşüm projeleri “Beyoğlu’nu eski ihtişamlı günlerine döndürmek” vizyonu çerçevesinde öne çıkarılır. Beyoğlu’nu bütün çevresiyle birlikte, deniz yönünden Galataport ve Haliçport projeleriyle; meydan tarafından ise Tarlabaşı ve Talimhane bölgeleriyle birleştirmeyi hedeflemektedir.  İstanbul’un 2010 yılında Kültür Başkenti seçilmesi, turizm ve kültür alanlarındaki gelişmeleri ve bu amaçla yapılan restorasyon ve sağlıklaştırmaları hızlandırır. İzlenen politikalar İstiklal Caddesi’nin önemini artırır, kültür ve sanat ile beraber yeme-içme-eğlence faaliyetleri canlanır. İstiklal Caddesi ve caddeye açılan sokaklarda otel, restoran, kafe gibi işlevler yoğunlaşmakta ve daha çok kentsel turizme yönelik ticari bir soylulaştırma yaşanmaktadır. Bu dönemde çıkarılan yasalar, “dönüşüm/ yenileme alanı” ilan edilen bölgelerin dönüşümünü kolaylaştırır.  Ayrıca cadde üzerinde yer alan ve kent belleğinde önemli bir yere sahip olan sinema ve tiyatroların yavaş yavaş kapanması, özellikle Emek sinemasının yıkılması (2010), Cercle d’Orient binasının Grand Pera olarak dönüştürülmesi, Demirören Alışveriş Merkezinin (2011) etrafındaki binaları da içine alarak inşa edilmesi bu dönemin en önemli tartışma konularını oluşturur.  Bu dönemde yabancı yatırımcıların ve fonların da ilgi gösterdiği Beyoğlu’nda emlâk piyasası canlanır, bina değerleri ve kiralar hızla artar. Bu süreç “süper soylulaşma” denilen bir gelişime yol açar; 1990’larda ve 2000’lerin başında Beyoğlu’nda iş yeri açanlar artan kiralar nedeniyle ayrılmak zorunda kalırlar. Beyoğlu’nda pek çok han ve pasajın otel veya AVM gibi tek işlevli yapılara dönüşür, burası çeşitliliğini kaybederek homojenleşir ve çeşitliliğini yitirir. 

    #Kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2000'ler

    ASMALI MESCİT' İN ARTAN ÖNEMİ


    Beyoğlu’ndaki işletmelerin sayısında ciddi bir artış olur ve burası yeniden yeme-içme-eğlence faaliyetlerinin odağı haline gelir. Asmalı Mescit’in çok popüler bir yer haline gelmesi, İstiklal Caddesi’nin Galatasaray’dan Taksim yönüne kadar olan kısımlarında canlanmaya neden olur.

    #canlılık #ekosistem

    İlgili alıntılar

  • 2000'ler

    FİLM FESTİVALLERİ


    Beyoğlu merkezli olan pek çok film festivali şehrin kültür hayatına girer. Bunlar  Filmmor Kadın Filmleri Festivali, Tursak Sinema Tarih Buluşması olarak başlayan adı Randevu İstanbul olarak değişen Film Festivali, Boğaziçi Film Festivali, Documentarist Belgesel Film Festivali ile günümüzde artık yapılamayan Uluslararası Bağımsız Filmler Festivali ve Outistanbul Film Festivali’dir. Festivaller bu dönemde Beyoğlu’nun kültür sanat hayatında önemli yer tutar. Ancak günümüzde Beyoğlu’nda salonların yavaş yavaş kapanması bu durumu değiştirir.

    #kopuş

    İlgili alıntılar

  • 2000''ler

    SANAT GALERİLERİ


    Beyoğlu’nda 1980’li yıllarda yaşanan köhneme sanat atölyeleri ve galerileri de etkiler,  galeriler Nişantaşı, Teşvikiye, Maçka ve Moda’da yer seçerler. 1990’lardan itibaren Beyoğlu yeniden canlanmaya başlar ve  sanat atölyeleri ve galeriler geri dönerler. 2004’te İstanbul Modern’in, 2005’te Pera Müzesi’nin açılması Karaköy’den Taksim Meydanı’na uzanan bir kültür sanat aksı oluşturur. Ayrıca cadde üzerinde kültür sanat tüketicilerinin yeme-içme, eğlenme ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri mekânlar açılması bu aksı besler. Bu olumlu hava 2010 yılına kadar sürer, İstanbul’un Kültür Başkenti ilan edildiği 2010 yılında zirveye ulaşır. (Fotoğraf: Orhan Cem Çetin) (Görsel Açıklama: Pera Müzesi, 2021)

    #çeşitlilik #ekosistem

    İlgili alıntılar